De ironie van geluk: Maja Kirovska’s kunstinstallatie

Een kritische blik op het fabriceren van geluk en authenticiteit

De zoektocht naar geluk is een universeel verlangen, diepgeworteld in tradities en symbolen zoals het klavertjevier. Met de kunstinstallatie “Luck” biedt Maja Kirovska een prikkelende reflectie op deze zoektocht. Geïnspireerd door jeugdherinneringen aan het knutselen van klavertjesvier tijdens zomervakanties op het platteland, transformeert Kirovska persoonlijke ervaringen in een kritisch onderzoek naar de culturele betekenis van geluk. De installatie nodigt uit tot contemplatie over hoe geluk wordt nagemaakt, gedeeld en geloofd.

“Luck” onderscheidt zich als een conceptuele installatie waarin fotografie, handgemaakte objecten, gevonden voorwerpen en video samenkomen. Centraal staan zeven foto’s die het proces tonen van het creëren van een kunstmatig klavertjevier, waarbij een extra blaadje aan een normaal klavertje wordt bevestigd. Dertien encyclopedieën, elk geopend op een willekeurige pagina en voorzien van geperste, valse klavertjesvier, versterken het idee van toeval en de rol van het lot. Deze opstelling biedt een ironische handleiding voor het ‘doe-het-zelf’ fabriceren van geluk en stelt de oppervlakkige zoektocht naar voorspoed ter discussie.

De technische realisatie van de installatie combineert traditionele ambacht met een conceptuele benadering. De klavertjes zijn met precisie samengesteld en gepresenteerd als herbariumspecimens. Encyclopedieën op sokkels creëren een speelse interactie tussen betekenis en toeval. Een videowerk en een fotografische reeks documenteren het maakproces, waarbij de onthulling dat de klavertjes oorspronkelijk drievoudig zijn, de illusie van geluk doorprikt.

Bezoekers worden uitgenodigd om de ruimte te verkennen en zich te laten leiden door de verschillende onderdelen van de installatie. De route begint bij de fotografische instructies, voert langs de encyclopedieën met hun bedrieglijke inhoud en eindigt bij de video die de ware aard van de klavertjes onthult. Deze opzet stimuleert een kritische houding ten opzichte van algemeen geaccepteerde symbolen en het gemak waarmee geluk wordt geconsumeerd en nagestreefd.

Het onderzoek achter “Luck” is geworteld in persoonlijke herinnering en sociaal-culturele reflectie. Kirovska’s doel was om te analyseren hoe symbolen van geluk ontstaan en door de samenleving worden omarmd. Door middel van visuele analyse, ambachtelijke technieken en documentatie via fotografie en video, wordt de ironie van bijgeloof en schijn-geluk blootgelegd. Het gebruik van alledaagse media maakt de boodschap toegankelijk en herkenbaar.

De installatie werd voor het eerst gepresenteerd in Skopje en reisde vervolgens naar Zagreb, Portugal en Zuid-Korea. In 2025 werd “Luck” bekroond met de Bronzen A’ Design Award in de categorie Fine Arts and Art Installation, een erkenning voor de innovatieve en maatschappelijk relevante benadering van Kirovska. Met haar werk zet zij aan tot nadenken over de waarde van authenticiteit en de ware aard van geluk in een wereld vol symboliek en schijnzekerheden.

“Luck” van Maja Kirovska biedt een subtiele, maar krachtige uitnodiging om kritisch te kijken naar de manieren waarop geluk wordt geconstrueerd en beleefd. De installatie benadrukt het belang van reflectie op culturele symbolen en nodigt uit tot een dieper begrip van authenticiteit in het dagelijks leven.